Hızlı Özet

Şeker Bağımlılığı Nedir? Şeker bağımlılığı diye bir sorununuz olabileceğini düşünmüş müydünüz? Çoğumuz çevremizdekilerin “Onda ne kadar şeker var biliyor musun?” uyarılarına güler, “sağlıklı beslenme ve diyet hakkında kitap yazarım ben” diye geçiştiririz. Sonra kendimizi yine tatlı bir şeyler atıştı

Şeker Bağımlılığı Nedir?

Şeker bağımlılığı diye bir sorununuz olabileceğini düşünmüş müydünüz? Çoğumuz çevremizdekilerin “Onda ne kadar şeker var biliyor musun?” uyarılarına güler, “sağlıklı beslenme ve diyet hakkında kitap yazarım ben” diye geçiştiririz. Sonra kendimizi yine tatlı bir şeyler atıştırırken veya bir kutu şekerli içecekle buluruz. Peki düşündünüz mü, şekeri tamamen hayatımızdan çıkarırsak ne olur? Kendimizi bildiğimizden beri her gün düzenli tükettiğimiz bir şeylerden vazgeçmek ne kadar zor olabilir?

İşte MIT Üniversitesi araştırmacıları bu soruları yanıtlamak için gıdaların beyindeki bağımlılık yaratıcı etkilerini ve bunun bireyin mental sağlığını nasıl etkilediğini incelediler. Farelerin beyinleri üzerinde çalışarak bizi düzenli olarak şeker tüketmeye iten özel bir döngüyü ve beynin bunu nasıl düzenlediğini ortaya çıkardılar. Böylece şeker tüketimi bağımlılığının şifrelerini çözdüler.

Üstteki resimde de göreceğiniz gibi kronik şeker tüketimi aynı kokain gibi dopamin kontrolünü köreltiyor. Dopamin beyinde bir çok fonksiyonda kimyasal taşıyıcı olarak görev yapan ve esas görevi nasıl davrandığımızı belirlemek olan bir kimyasal. Özellikle de bilişsel durum, zevk ve motivasyonla ilgili rol alıyor. Beyind dopamin salgılanmasına neden olan maddeler almamız bu nörotransmitterlerin serbest kalmasını sağlıyor.

Şekerin limbik sistemdeki etkilerini inceleyen araçtırmalara göre, şeker dopamin seviyeleri tekrarlayan şekilde yükseltiyor, ki bu da aynı sigara, kokain ve morfine benzer şekilde beyindeki ödül ve zevk merkezlerini kontrol ediyor. Dopaminin temel görevi zevk duygusunu düzenlemek. Bir seferde bol miktarda şeker tüketirsek dopamini algılayan reseptörler köreliyor. Yani algılayıcılar yetersizleştiği için bir sonrakinde ödül sistemini aktive edebilmemiz için daha fazla miktarda şeker tüketmemiz gerekiyor. Bu da şeker bağımlılığı kısır döngüsünü meydana getiriyor.

Şeker Uyuşturucu Kadar Tehlikeli

Beynin şekere yanıtı meth, kokain, marihuana gibi narkotiklerle birebir benzeşiyor. Bu maddeler de beynin ödül sistemini hedef alırlar. Beyindeki bu alan dopaminin salgılandığı bölgedir. Bol miktarda dopamin salgılanmasıyla öfori denilen neşe hali meydana gelir. En az bir kez “çikolata beni mutlu ediyor” dediyseniz bir daha düşünün. Uyuşturucularla şeker arasındaki benzerliği kurdunuz değil mi 🙂 Şimdi şeker tüketiminizi bir kez daha gözden geçirin. Kendinizi bu kısır döngüden bir an önce kurtarmak için elinizden geleni yapın. Bu konuda destek almak isterseniz, uzman ekibimle her zaman yanınızdayız.

Kaynaklar: 

1. Psychology Today 2014, ‘Addiction, substance abuse’ Retrieved Feb 3 2016.
2. Grow youthful 2008, ‘Grow youthful, health at any age’ Retrieved Feb 3 2016
3. MIT NEWS 2015, ‘Decoding sugar addiction’ Retrieved Feb 5 2016
4. Independent 2016, ‘Sugar addiction should be treated as drug abuse’ Retrieved Feb 5 2016