Dünya genelinde milyonlarca kişinin kilo vermek için kullandığı Ozempic ve Wegovy gibi popüler zayıflama iğneleri, kalıcı görme kaybına yol açabileceği uyarısıyla gündemde. Avrupa İlaç Ajansı (EMA), bu ilaçların prospektüslerine yeni güvenlik etiketleri eklenmesine karar verdi.

İlk kez 2024 yılında Harvard'a bağlı Massachusetts Eye and Ear araştırmacıları tarafından bildirilen bu komplikasyon, NAION (Non-Arteritik Anterior İskemik Optik Nöropati) olarak adlandırılıyor. Halk arasında "göz felci" olarak da bilinen bu durum, göze kan taşıyan damarların tıkanması sonucu ani ve geri dönüşü olmayan görme kaybına neden olabiliyor.

EMA'nın Resmi Açıklaması: "Çok Nadir Ama Gerçek Bir Risk"

Avrupa İlaç Ajansı'nın güvenlik komitesi PRAC (Farmakovijilans Risk Değerlendirme Komitesi), Haziran 2025'te yaptığı kapsamlı değerlendirme sonucunda NAION'u semaglutid ilaçlarının "çok nadir" yan etkisi olarak sınıflandırdı. Bu karar, Ozempic, Wegovy ve Rybelsus isimli tüm semaglutid formülasyonlarının ürün bilgilerinin güncellenmesini zorunlu kıldı.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de 27 Haziran 2025'te küresel bir güvenlik uyarısı yayınlayarak, birden fazla ülkeden NAION vakalarının bildirildiğini doğruladı.

EMA açıklaması: "NAION, semaglutid kullanan her 10.000 kişiden 1'inden azını etkileyebilecek çok nadir bir yan etkidir. NAION teşhisi konulursa, semaglutid tedavisinin kesilmesi düşünülmelidir."

NAION (Göz Felci) Nedir?

NAION, görme sinirinin (optik sinir) ön kısmına kan akışının aniden kesilmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Bu durum, beyin felcinin gözdeki karşılığı olarak düşünülebilir:

• Belirtiler: Genellikle bir gözde ani, ağrısız görme kaybı
• Görme alanı: Görüş alanının üst veya alt yarısının kaybolması
• Kalıcılık: Görme kaybı çoğu durumda kalıcıdır — optik sinir yeterli düzeyde yenilenemez
• Tedavi: Şu an için etkin bir tedavisi bulunmamaktadır
• Genel sıklık: Normal popülasyonda yılda 100.000 kişide 2,5-11,8 vaka görülmektedir

Bilimsel Araştırmalar Ne Diyor?

2024-2025 yılları arasında yapılan çok sayıda büyük ölçekli araştırma, semaglutid kullanımı ile NAION riski arasındaki ilişkiyi ortaya koydu:

Kimler Daha Fazla Risk Altında?

NAION riskini artıran faktörler şunlardır:

• Tip 2 diyabet hastaları — zaten NAION için bağımsız bir risk faktörü
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Uyku apnesi — gece boyunca oksijen düşüşleri optik siniri etkileyebilir
• Kalp-damar hastalıkları
• "Kalabalık optik disk" anatomisi — doğuştan dar sinir başı yapısı olan kişiler

Semaglutid'in Diğer Göz Yan Etkileri

NAION dışında, semaglutid kullanımıyla ilişkilendirilen diğer göz sorunları da bulunmaktadır:

1. Geçici Bulanık Görme

Kan şekerindeki hızlı değişimler göz merceğinin şeklini geçici olarak etkileyebilir. Bu durum genellikle tedavinin ilk 3-4 ayında görülür ve kendiliğinden düzelir.

2. Diyabetik Retinopati Kötüleşmesi

SUSTAIN-6 klinik çalışmasında, özellikle tedavinin erken dönemlerinde mevcut diyabetik retinopatinin kötüleşebildiği gözlemlenmiştir.

3. Makula Komplikasyonları

Nadir de olsa, retina merkezindeki makula bölgesini etkileyen komplikasyonlar da bildirilmiştir.

Acil Uyarı İşaretleri: Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Uzmanlar ve Sağlık Otoriteleri Ne Öneriyor?

Amerikan Göz Doktorları Akademisi (AAO) ve Kuzey Amerika Nöro-Oftalmoloji Derneği'nin ortak açıklamasına göre:

1. İlacı kendi başınıza kesmeyin — kardiyovasküler ve metabolik faydaları göz önünde bulundurulmalıdır
2. Tedaviye başlamadan önce kapsamlı göz muayenesi yaptırın
3. Düzenli göz takibi — özellikle diyabet hastalarında 6 ayda bir kontrol
4. "Kalabalık optik disk" taraması yapılması önerilmektedir
5. Risk-fayda değerlendirmesi her hasta için bireysel olarak yapılmalıdır

Semaglutid Formülasyonları ve Kullanım Alanları

Obezite Cerrahisi: İlaç Yan Etkilerinden Bağımsız Kalıcı Çözüm

Zayıflama iğnelerinin artan yan etki profili, birçok hastayı kalıcı ve ilaçsız çözümler aramaya yönlendirmektedir. Obezite cerrahisi, bu noktada ilaç tedavisine göre önemli avantajlar sunmaktadır:

• Kalıcı sonuçlar: Tüp mide ameliyatı ile hastaların %60-70'i fazla kilolarını kalıcı olarak verir
• İlaç bağımlılığı yok: Semaglutid gibi ilaçlarda tedavi kesildiğinde kilo geri alımı ciddi bir sorundur; cerrahi sonrası bu risk çok daha düşüktür
• Metabolik düzelme: Gastrik bypass ameliyatı, Tip 2 diyabetin %80-85 oranında remisyonunu sağlayabilir
• NAION riski yok: Cerrahi yöntemlerin NAION gibi ciddi göz komplikasyonlarıyla ilişkisi bulunmamaktadır
• Uzun vadeli maliyet avantajı: Aylık ilaç maliyetine karşı tek seferlik cerrahi yatırım

Op. Dr. Murat Üstün, 15 yılı aşkın deneyimiyle tüp mide, gastrik bypass ve ESG (Endoskopik Sleeve Gastroplasti) gibi modern cerrahi ve endoskopik yöntemlerin tümünde uzmanlaşmıştır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Ozempic kullananların hepsi kör olur mu?

Hayır. NAION, çok nadir bir yan etkidir ve her 10.000 kullanıcıdan 1'inden azını etkiler. Ancak risk gerçektir ve hastalar bilinçli olmalıdır.

Semaglutid ilacımı hemen bırakmalı mıyım?

Kesinlikle kendi başınıza ilaç kesmeyin. İlacın kardiyovasküler ve metabolik faydaları önemlidir. Doktorunuzla risk-fayda değerlendirmesi yapın.

NAION tedavi edilebilir mi?

Maalesef NAION'un şu an için etkin bir tedavisi yoktur. Görme kaybı genellikle kalıcıdır. Bu nedenle erken fark edilmesi ve ilacın kesilmesi büyük önem taşır.

Hangi göz belirtileri endişe vericidir?

Bir gözde ani görme kaybı, görme alanında "perde çekilmesi" veya hızla kötüleşen görüş — bu belirtiler ağrısız olsa bile acil tıbbi müdahale gerektirir.

Obezite cerrahisi daha güvenli bir alternatif mi?

Obezite cerrahisi, uygun hastalar için kalıcı kilo kaybı ve metabolik iyileşme sağlayan, ilaç yan etkilerinden bağımsız bir seçenektir. Ücretsiz değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sonuç

Semaglutid içeren zayıflama iğnelerinin NAION riskiyle ilişkisi artık resmi olarak tanınmış bir gerçektir. Her ne kadar bu risk çok nadir (10.000'de 1) olsa da, görme kaybının kalıcı ve tedavisi olmayan bir durum olması nedeniyle ciddiye alınmalıdır.

Zayıflama tedavisi planlıyorsanız, tüm seçeneklerinizi — ilaç tedavisi, endoskopik yöntemler ve cerrahi çözümler dahil — uzman bir doktorla değerlendirmeniz en doğru yaklaşım olacaktır.

Kaynak: Daily Mail - Weight loss jabs could make you go suddenly blind | EMA Resmi Açıklaması | JAMA Ophthalmology | WHO Güvenlik Uyarısı

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi kararlarınız için mutlaka uzman bir hekime danışın.