Obezite cerrahisinin irili ufaklı komplikasyonları yaklaşık olarak hastaların %15’ini etkiler. Komplikasyonların ağırlığı küçükten çok ağıra kadar değişebilir, bir seferlik veya kronik olabilir.
Bariatrik cerrahi komplikasyonlarını arttıran risk faktörleri:
Bariatrik cerrahi obeziteyle bağlantılı pek çok sağlık problemini dramatik olarak çözer. Ancak, bizzat çözülmeye çalışılan bu sağlık problemleri, özellikle de deneyimsiz cerrahların elinde, komplikasyon riskini arttırır.
BMI (vücut kitle indeksi) ne kadar yüksekse risk de o kadar yüksektir. Bazı bariatrik cerrahlar o nedenle hastalarını ameliyat öncesi hekim kontrollü bir bariatrik diyete tabi tutarlar ve böylece ameliyat öncesi olabildiğince kilo kaybı sağlamaya çalışırlar. Bazı merkezler ise böyle bir uygulamaya gerek görmezler. Biz ekip olarak hastanın EWL (aşırı kilo miktarı) değerine göre ortalama 1-2 haftalık bir program uygulamaktayız.
Ameliyattan önce varolan ve obeziteyle ilişkili sağlık problemleri, cerrahiyi takip eden ilk 180 gündeki komplikasyonlarla doğrudan ilişkilidir. Cerrahi öncesi varolan bir obeziteyle ilişkili sağlık problemi:
- % 27.5 daha yüksek dumping sendromu
- %24.5 daha yüksek anastomoz komplikasyonları
- %23.5 daha yüksek sepsis
riskine yol açar.
Uyku apnesi ve gastroözofageal reflü de daha yüksek bariatrik cerrahi komplikasyon riskine yol açan ameliyat öncesi durumlardır. Diyabet, sleep apne ve artrit sizin sepsis riskinizi belirleyebilir. Geçmişte derin ven trombozu, toplar damar tıkanıklığı, pulmoner emboli veya pıhtılaşma problemleri yaşadıysanız, bariatrik cerrahiyi takiben bunların görülme riski de daha yüksektir.
Tansiyonunuzun yüksek olması cerrahiyi takiben pıhtılaşma problemlerinizi arttırır. Deneyimsiz cerrahlarda komplikasyon riskinin daha yüksek olduğu da bilimsel çalışmalarla ispatlanmıştır. 15.000 hastalık bir çalışmada, cerrahın ameliyat sayısı arttıkça ciddi komplikasyon riskinin azaldığı gösterilmiştir. 3 yıl içinde 100’den az vaka yapanlarda ameliyattan sonra ilk 30 günde ciddi komplikasyon görülme riski % 3.8 iken, 100-249 arasında % 2.4, 250’nin üzerinde ise % 1.9 olmaktadır.
Bir diğer Pennsylvania çalışması da 1993-2003 arasında 14.700’den fazla hastada gerçekleştirilmiş ve benzer sonuçlar göstermiştir. Yılda 300’den fazla bariatrik ameliyat yapılan hastanelerde olup, 50’den fazla ameliyat yapanlarda hastanede ölüm oranı % 0.12, 30 günlük ölüm oranı % 0.30 iken, daha az sayıda ameliyat yapanlarda bu rakamlar % 0.57 ve % 0.98 bulunmuştur.
Bu değerlendirmeler için Metabolik Risk Skoru (MAS), Obezite Cerrahisi Mortalite Risk Skoru (OS-MRS) ve M-Score Derin Ven Trombozu Risk Skoru gibi hesaplamalar geliştirilmiştir.
Bariatrik Ameliyat Komplikasyonlarını Azaltmak İçin 11 İpucu
Sizin bariatrik cerrahi komplikasyonlarına daha fazla açık olup olmadığınızı bilmiyoruz, ancak aşağıdaki 11 madde bunları azaltmak için yapabileceklerinizi içermektedir:
1. Cerrahınızı iyi seçin ve ona tüm doğru soruları sorun.
Açık ara ile, bu en önemli maddedir. Pek çok cerrah ameliyat seçenekleri, teknikleri ve sonuçları hakkında ücretsiz seminerler düzenlerler. Bu seminerler cerrahınızla birebir iletişime geçmeden önce onun hakkında bilgi edinmenizi de sağlar.
2. Cerrahınızın, beslenme uzmanınızın ve koordinatörünüzün önerilerine sıkı sıkıya uyun.
Bazı öneriler size anlamsız gelse de hekiminizin tavsiyeleri sizin için son derece önem taşır.
3. Ameliyat öncesinde, sırasında ve sonrasındaki beklentiler hakkında kendinizi eğitin.
Bu hayat değiştirici sürece başlamadan önce tam olarak bilgilenmiş olmanız başarılı olmanın ön koşuludur. Bu konuda büyük emekle hazırlanan pek çok sitemizden bilgi edinebilirsiniz.
Ek olarak, seçtiğiniz cerrahın bir kaç hastasıyla görüşün.
Neler yaşadıklarını ve onların öykülerinin size nasıl uyarlanabileceğini öğrenin. İyi bir bariatrik cerrah size birden çok hastasını referans olarak göstermekten ve iletişim kurmanızı sağlamaktan memnun olacaktır. Bu isteğinizi olumsuz ya da kaçamak yanıtlayan cerrah hakkında biraz daha araştırma yapmanız doğru olacaktır.
4. Yaşayacak olduğunuz değişimler hakkında ailenizi ve yakın arkadaşlarınızı eğitin.
Onların yeni alışkanlıklarınızı anlaması ve sizin cerrahi seçeneği düşünmenizi sağlayan nedenleri bilmeleri sizin ilerlemenizi de kolaylaştıracaktır.
5. Ameliyattan önce verebildiğiniz kadar çok kilo verin.
Vücut kitle indeksinizi düşürmeniz ameliyat risklerini de azaltacaktır. Bununla birlikte, ameliyattan önce kilo vermek birçok hasta için zorlu bir süreç olduğundan pek çok bariatrik cerrah bunu zorunlu tutmamaktadır.
Ama önerimiz, asla “bir daha yiyemeyeceğim” düşüncesi ve jübile mantığı ile yememenizdir. Kişisel gözlemlerim, ameliyat öncesi diyete uyum sağlayan hastaların ameliyat sonrasında da daha başarılı oldukları yönündedir.
6. Ameliyat öncesinde sağlıklı beslenme hakkında biraz araştırma yapın ve diyetin temel özelliklerini kavramaya çalışın.
7. Uyku apneniz varsa cerrahiden birkaç hafta önce gereken test ve konsültasyonları yaptırın.
Uyku apnesi ameliyat sonrası riskleri anlamlı şekilde arttırmaktadır. Ameliyattan önce saptanması durumunda riski azaltacak şekilde tedavisi planlanabilir. Davis School of Medicine çalışmasında 1300 hastada % 25 kadar yüksek oranda daha önce tanı konmamış uyku apnesi saptanmıştır.
8. Oturduğunuz yerden uzakta ameliyat planlıyorsanız cerrahiden sonra tercihen 7-10 gün cerrahınıza yakın bir yerde kalmayı planlayın.
Cerrahiyi izleyen ilk 2 hafta en riskli dönemdir. Herhangi bir komplikasyon gelişmesi durumunda ameliyatınızı gerçekleştiren cerrahın önerileri ve tedavileri daha uygun olacaktır.
9. Ameliyattan sonra olabildiği kadar erken egzersize başlayın.
Cerrahınızla görüşerek size uygun bir egzersiz programı için fikrini alıp, en erken dönemde başlayın.
10. Cerrahiden sonra pıhtılaşma problemini en aza indirmek için varis çoraplarınızı ve kan sulandırıcı iğnelerinizi ihmal etmeyin.
Bunlar mutlak zorunludur ve eğer verilmediyse mutlaka cerrahınızı uyarınız.
11. Bir destek grubuna katılın.
Gerek canlı, gerek online olarak paylaşımlarda bulunun. Sizinle aynı sorunu paylaşan ve sizi anlayan kişilerle paylaşımda bulunmak uzun dönemli başarı şansınızı ciddi şekilde arttıracaktır.
Komplikasyon yaşayan okurlarımız, şimdi lütfen elinizi vicdanınıza koyun ve tekrar düşünün. Göreceksiniz ki, yaşadığınız pek çok komplikasyon aslında engellenebilirmiş değil mi?..
Sağlıklı günler dilerim.