Şekersiz-gazlı içecekler, aşırı işlenmiş kahvaltılık gevrekler ya da düşük kalorili şuruplar, günlük yaşantımızda tükettiğimiz ve yapay tatlandırıcı içeren maddeler. Ancak yeni bir çalışma, bu 0 kalori tatlandırıcıların özellikle de obez kişilerde iştahı arttırarak obeziteye katkıda bulunduğunu ortaya çıkardı.
Çalışmaya göre yaygın olarak kullanılan tatlandırıcı madde sukraloz, beynin iştahı ve vücut ağırlığını düzenleyen bir bölgesindeki aktiviteyi arttırıyor. Sukraloz ayrıca hipotalamus olarak adlandırılan bu bölgenin diğer beyin bölgeleriyle, örneğin motivasyonda rol oynayan merkeziyle iletişimini de etkiliyor. Southern California Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen çalışma Nature Metabolism dergisinde yayınlandı.
Günümüzde hemen herkes neredeyse düzenli, hatta günlük olarak bu yapay şeker muadillerini kullanıyor. Özelikle İngiltere gibi ülkelerin şekere uygulanan vergiyi yükseltmesiyle raflarda giderek daha fazla “şekersiz” ibareli ürünün belirmesi de beklenebilir. Oysa çalışmaya göre sukralozun beyin aktivitesi, hormon seviyeleri ve açlık üzerinde direk etkisi kanıtlandı. Daha önceki çalışmalar da bu konuyu araştırmış, ancak hiçbiri bu maddelerin açlık üzerine doğrudan etkisini göstermemişti.
Araştırmacılar 75 katılımcının su, tatlandırıcı içeren içecek ve normal şekerli içecek aldıktan sonra fonksiyonel beyin MR’larını çekerek nasıl etkilendiklerini inceledi. Sukralozun iştahı arttırdığı ve özellikle obez kişilerde hipotalamus aktivitesini arttırdığını gözledi. Bununla birlikte, sukraloz, şekerli içeceklerin aksine tokluk hissi veren bazı hormonların artışına yol açmadı. Bu çalışma, sukraloz gibi yapay tatlandırıcıların beyne şeker tadı sağlayarak yanılsamaya yol açtığını fakat beklenen kalorik enerji sağlanmamasının yol açtığı uyumsuzluğun kalori aşerme ve daha fazla yeme isteğine yol açtığını kanıtladı.
Özetle, vücudumuz beynimize kalori aldığımızı hormonlar aracılığıyla bildirir, bu da açlık hissini baskılar. Sukraloz bu etkiye sahip olmadığı için oluşan yanılsama beyni daha da fazla tüketmeye yönlendirir. Özellikle çocukluk çağında beyin gelişmekte olduğundan daha da etkiye açıktır ve bu dönemde tatlandırıcıların tüketimi konusunda çok daha dikkatli olunması önerilebilir.