Diyetten Sonra Kilo Almanın Sebebi Bağırsak Bakterileri mi?
Yeni bir çalışma, diyet yapan farelerde bağırsak florasının değişime direndiğini, yağın enerjiye dönüşümünün engellendiğini ve bunun yüksek kalorili diyete geçtiklerinde ekstra yağ depolamalarına neden olduğunu gösterdi.
Weizmann Bilim Enstitüsü’nde yapılan çalışmada farelerin bağırsak bakterilerinin diyet sonrası kilo alımında beklenmedik ölçüde önemli rol oynadıkları kanıtlandı. Buna göre, kilo kaybettikten sonraki altı ayda, artık obez olmayan fareler hala anormal “obez fare” bağırsak bakterilerine sahip oluyorlar. Bu dirençli mikrobiomlar diyet sonrası kilo alımının baş sorumlusu. Yine deneysel olarak geniş spektrumlu antibiotiklerle bu flora değiştirildiğinde abartılı diyet sonrası kilo geri alımının ortadan kalktığı gösterildi.
Bir diğer çalışmada, obez farelerin barsak bakterileri hiçbir flora taşımayan farelere verildi. Bu farelerin yüksek kalorili beslendiklerinde obez florası içermeyen farelere göre daha fazla kilo aldıkları gözlendi. Hatta öyle ki, bireysel mikrobiyota verileri bir yazılıma girilerek, hangi farenin ne oranda kilo geri alacağını belirleyen bir algoritma bile üretilebildi.
Dahası, genomik ve metabolik yaklaşımları birleştirerek kilo alımında etkili iki molekül saptanabildi. Bu moleküller kimyasal olarak flavonoidler olarak bilinir. Flavonoidler çeşitli sebzelerde bulunur ve diyet yapan bireyin bağırsak florasında hızla yıkıma uğrarlar. Böylece diyet yapmış farelerin bağırsaklarında bu moleküller anlamlı düzeyde düşük miktarda bulunur.
Normal koşullarda bu flavonoidler yağ metabolizması sırasında enerji açığa çıkmasını şiddetlendirir. Bu flavonoidlerin düşük seviyede olması yağ kaynaklı enerji salımını önler. Böylece diyet sonrası farelerde yüksek kalorili gıdaya geçildiğinde ekstra yağ depolanmasına neden olur.
Bu veriler, tekrarlayan obezitenin tedavisinde yeni tedavi konseptlerine de dayanak yarattı. Öncelikle, daha önce obez olan farelere hiç obez olmayan farelerin bağırsak florası implante edildi. Bu fekal mikrobiyom nakli bu farelerde tekrar yüksek kalorili beslenseler bile aşırı yağ birikimine yol açan obezite hafızasını sildi!
Bu bulgulardan potansiyel tedavi yaklaşımları çıkabilir ve bu yeni tedavi yaklaşımına post-biotik yaklaşım denebilir. Faydalı mikropların bağırsağa verildiği prebiotik yaklaşımın tersine, mikropların kendilerinin değil, fakat mikrobiyomların etkilediği maddelerin barsağa verilmesi daha güvenli ve etkili olabilir. Bu düşünceyle, diyet sonrası farelerin içme sularına flavonoidler eklendi. Böylece flavonoid düzeyleri normale döndü ve enerji tüketim seviyeleri de düzeldi. Sonuç olarak yüksek kalorili beslenmeye başladıklarında bile hızlı kilo alımı yaşamadılar.