⚠️ Önemli Güvenlik Uyarısı
İngiltere MHRA, GLP-1 reseptör agonistleri ve dual GLP-1/GIP reseptör agonistleri için nekrotizan ve ölümcül pankreatit vakalarını içeren güçlendirilmiş uyarılar yayınlamıştır. Bu ilaçları kullanan hastalar şiddetli karın ağrısı durumunda derhal tıbbi yardım almalıdır.
GLP-1 Reseptör Agonistleri Nedir?
Glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) reseptör agonistleri ve dual GLP-1/glukoz bağımlı insülinotropik polipeptid (GIP) reseptör agonistleri, tip 2 diyabet tedavisi, kilo yönetimi ve kardiyovasküler risk azaltma amacıyla kullanılan ilaç sınıflarıdır.
İngiltere'de onaylı GLP-1 ve GLP-1/GIP reseptör agonistleri şunlardır:
- Dulaglutide (Trulicity)
- Exenatide (Byetta, Bydureon)
- Liraglutide (Victoza, Saxenda)
- Semaglutide (Ozempic, Wegovy, Rybelsus)
- Tirzepatide (Mounjaro, Zepbound)
📊 İstatistikler
Son 5 yılda İngiltere'de yaklaşık 25,4 milyon paket GLP-1 reseptör agonisti dağıtılmıştır. 2007-2025 yılları arasında MHRA'ya 1.296 pankreatit raporu iletilmiş olup, bunların 19'u ölümcül, 24'ü nekrotizan pankreatit olarak bildirilmiştir.
Güçlendirilmiş Uyarı Detayları
29 Ocak 2026 tarihinde İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Ajansı (MHRA), tüm GLP-1 reseptör agonistleri ve dual GLP-1/GIP reseptör agonistleri için ürün bilgilerinin güncellendiğini duyurmuştur.
Bu güncelleme, bu ürünlerle ilişkili şiddetli akut pankreatit potansiyel riskini vurgulamaktadır. Özellikle:
- Nekrotizan pankreatit vakaları
- Ölümcül sonuçlanan vakalar
- Nadir ancak ciddi yan etki potansiyeli
Sağlık Profesyonelleri İçin Öneriler
🏥 Hekimler İçin Kritik Bilgiler
- GLP-1 ve GLP-1/GIP reseptör agonisti alan hastalarda akut pankreatit riski konusunda uyanık olun
- Hastalara şiddetli ve kalıcı karın ağrısı gelişirse acil tıbbi yardım aramalarını söyleyin
- Özel reçeteyle alınan GLP-1'ler hastanın tıbbi geçmişinde görünmeyebilir - bu semptomlarla başvuran hastalara GLP-1 kullanımı hakkında sorun
- Pankreatit şüphesi durumunda tedaviyi derhal kesin
- Pankreatit tanısı doğrulanırsa tedaviyi yeniden başlatmayın
- Pankreatit öyküsü olan hastalarda dikkatli kullanın
Hastalar İçin Önemli Bilgiler
👤 Hastalar Bilmelidir
- Pankreatit (pankreas iltihabı), GLP-1 reseptör agonistleri ve dual GLP-1/GIP reseptör agonistlerinin olası bir yan etkisidir
- Nadir raporlarda bu durum ciddi veya ölümcül sonuçlara yol açabilir
- Sırta yayılabilen ve bulantı-kusma ile birlikte olabilen şiddetli, kalıcı karın ağrısı yaşarsanız acil tıbbi yardım alın
- Pankreatit doğrulanırsa GLP-1 tedavisini yeniden başlatmayın
Akut Pankreatit Belirtileri
Pankreatit erken aşamalarında tanımlanması zor olabilir. Başlangıç semptomları şunları içerebilir:
Semptom Özellikler Karın ağrısı Şiddetli, kalıcı, sırta yayılabilir Bulantı Sürekli mide bulantısı hissi Kusma Tekrarlayan kusma atakları Ateş Düşük veya yüksek ateş Hızlı nabız Kalp atış hızında artış ⚠️ Kritik Uyarı
Bu semptomlar GLP-1 ilaçlarının yaygın gastrointestinal yan etkileri veya enfeksiyonla karıştırılabilir. Ancak şiddetli, kalıcı karın ağrısı durumunda derhal tıbbi değerlendirme gereklidir.
Türkiye'de GLP-1 Agonistleri
Türkiye'de de GLP-1 reseptör agonistleri hem diyabet tedavisinde hem de obezite yönetiminde giderek daha yaygın olarak kullanılmaktadır. MHRA'nın bu uyarısı, dünya genelindeki tüm sağlık profesyonelleri ve hastalar için önemli bir hatırlatmadır.
Obezite cerrahisi ile karşılaştırıldığında, GLP-1 agonistlerinin avantajları ve dezavantajları vardır:
GLP-1 Agonistleri
- Non-invaziv tedavi
- Kademeli kilo kaybı (%15-20)
- Sürekli kullanım gerektirir
- Pankreatit riski mevcut
- İlaç kesilince kilo geri alımı yaygın
Obezite Cerrahisi
- Kalıcı metabolik değişiklik
- Daha yüksek kilo kaybı (%60-80 fazla kilo)
- Tek seferlik müdahale
- Diyabet remisyon oranı yüksek
- Uzun vadeli sonuçlar kanıtlanmış
Sonuç
GLP-1 reseptör agonistleri ve dual GLP-1/GIP reseptör agonistleri, diyabet ve obezite tedavisinde etkili ilaçlardır. Ancak tüm ilaçlar gibi, bunların da riskleri vardır. MHRA'nın güçlendirilmiş uyarısı, nadir ancak potansiyel olarak ciddi pankreatit riskinin farkında olunması gerektiğini vurgulamaktadır.
Hastalar ve sağlık profesyonelleri, akut pankreatit belirti ve semptomları konusunda uyanık olmalı ve şüphe durumunda derhal tıbbi değerlendirme yapmalıdır.
🩺 Profesyonel Değerlendirme İçin
Obezite tedavisi seçenekleri hakkında detaylı bilgi almak ve sizin için en uygun tedavi yöntemini belirlemek için uzman görüşü alın.
Kaynak: MHRA Drug Safety Update, Ocak 2026. "GLP-1 receptor agonists and dual GLP-1/GIP receptor agonists: strengthened warnings on acute pancreatitis, including necrotising and fatal cases."
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorunu için lütfen bir sağlık profesyoneline danışın.