Güncel Araştırma Uyarısı: Ocak 2026'da The BMJ'de yayımlanan yeni bir meta-analiz, semaglutid (Ozempic, Wegovy) veya tirzepatid (Mounjaro) kullanımını durduran hastaların 2 yıldan kısa sürede başlangıç kilolarına geri döndüklerini ve tüm kardiyometabolik faydaları kaybettiklerini ortaya koydu.
📊 Kritik İstatistikler
- %50 oranında hasta GLP-1 ilaçlarını 12 ay içinde bırakıyor
- Ortalama 1.7 yılda başlangıç kilosuna geri dönüş
- Aylık ortalama 0.4 kg kilo artışı (davranışsal programların 4 katı hızında)
- Semaglutid/tirzepatid için geri dönüş süresi sadece 1.5 yıl
GLP-1 Reseptör Agonistleri Nedir?
GLP-1 (Glukagon Benzeri Peptid-1) reseptör agonistleri, vücudun doğal olarak ürettiği GLP-1 hormonunu taklit eden ilaçlardır. Bu ilaçlar:
- İştahı baskılar: Beyindeki tokluk merkezlerini aktive eder
- Mide boşalmasını yavaşlatır: Daha uzun süre tok hissetmenizi sağlar
- Kan şekerini düzenler: İnsülin salınımını optimize eder
- Kilo kaybı sağlar: Ortalama %15-20 vücut ağırlığı kaybı mümkündür
Popüler GLP-1 İlaçları
| İlaç Adı | Etken Madde | Kullanım |
|---|---|---|
| Ozempic | Semaglutid | Tip 2 Diyabet |
| Wegovy | Semaglutid | Obezite Tedavisi |
| Mounjaro | Tirzepatid | Diyabet & Obezite |
Araştırma Sonuçları: İlaç Kesildiğinde Ne Oluyor?
Oxford Üniversitesi araştırmacıları, 37 farklı çalışmadan 9.341 katılımcının verilerini analiz etti. Sonuçlar endişe verici:
Tedavi Sırasında
-8.3 kg
Ortalama kilo kaybı
1 Yıl Sonra
+4.8 kg
Kilo geri alımı
Semaglutid ve Tirzepatid İçin Özel Veriler
1.776 katılımcıyı içeren alt grup analizinde, bu yeni nesil ilaçların etkileri daha dramatik:
- Ortalama kilo kaybı: 14.7 kg
- 1 yıl sonra geri alınan kilo: 9.9 kg
- Aylık kilo artış hızı: 0.8 kg/ay
- Başlangıç kilosuna dönüş: 1.5 yıl (tahmini)
Kardiyometabolik Faydalar da Kaybediliyor
Sadece kilo değil, GLP-1 ilaçlarının sağladığı tüm sağlık faydaları da ilaç kesildikten sonra kaybolmaktadır:
⚠️ 1.4 Yıl İçinde Başlangıç Değerlerine Dönen Parametreler
- HbA1c (kan şekeri kontrolü)
- Açlık kan şekeri
- Sistolik ve diyastolik kan basıncı
- Toplam kolesterol
- Trigliseritler
Neden Bu Kadar Hızlı Kilo Geri Alınıyor?
Surrey Üniversitesi'nden Dr. Adam Collins, bu durumu "bağımlılık" mekanizmasıyla açıklıyor:
"Yapay olarak yüksek GLP-1 sağlamak, hastaların doğal olarak daha az GLP-1 üretmesine neden olabilir. İlaç alınırken sorun yok, ancak bu GLP-1 'desteği' kesildiğinde, iştah artık kontrol altında değil ve aşırı yeme çok daha olası hale geliyor. Herhangi bir bağımlı gibi, birden bırakmak gerçek bir zorluktur."
Özellikle ilaç döneminde herhangi bir diyet veya davranış değişikliği yapmadan sadece ilaca güvenen hastalar için durum daha da zorlaşmaktadır.
Davranışsal Programlarla Karşılaştırma
Aynı araştırma ekibinin önceki çalışması, davranışsal kilo verme programlarının farklı bir profil gösterdiğini ortaya koymuştu:
| Parametre | GLP-1 İlaçları | Davranışsal Program |
|---|---|---|
| Ortalama kilo kaybı | 8.3 kg | 5.1 kg |
| Aylık kilo geri alımı | 0.4 kg | 0.1 kg |
| Başlangıca dönüş süresi | 1.7 yıl | 3.9 yıl |
Önemli Bulgu: Tedavi sırasında davranışsal destek alan hastalar ekstra 4.6 kg kilo kaybetti, ancak ilaç kesildikten sonra kilo geri alım hızında anlamlı bir fark gözlenmedi.
Uzman Görüşleri: GLP-1 İlaçları Sihirli Değnek Değil
Harvard Tıp Fakültesi'nden Dr. Qi Sun, The BMJ'deki editöryalinde şu değerlendirmeyi yaptı:
"GLP-1 reseptör agonistleri obezite tedavisinde sihirli bir çözüm olarak görülmemelidir. Bu ilaçları kullanan kişiler, yüksek bırakma oranının ve ilaç kesiminin sonuçlarının farkında olmalıdır. Sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı uygulamaları, obezite tedavi ve yönetiminin temeli olmalı, GLP-1 gibi ilaçlar ise yardımcı tedavi olarak kullanılmalıdır."
Obezite Kronik Bir Hastalıktır
Oxford Üniversitesi'nden Prof. Susan Jebb, obezitenin kronik ve tekrarlayan bir durum olduğunu vurguladı:
"Bu ilaçlar son derece etkili ve obezite tedavisinde değerli bir araçtır. Ancak obezite kronik ve tekrarlayan bir durumdur. Bu tedavilerin faydalarını sürdürmek istiyorsak, bir tür tedavi veya müdahalenin devam etmesi gerektiği çok açıktır."
Bariatrik Cerrahi: Kalıcı Çözüm
GLP-1 ilaçlarının aksine, bariatrik cerrahi kalıcı anatomik değişiklikler yaratarak uzun vadeli kilo kontrolü sağlar:
🏥 Bariatrik Cerrahi Avantajları
- Kalıcı anatomik değişiklik - ilaç bağımlılığı yok
- %60-80 fazla kilo kaybı
- Tip 2 diyabetin %80'inde remisyon
- Maliyet etkinliği: ~£7.129/QALY (GLP-1: ~£21.000/QALY)
- Uzun vadeli metabolik iyileşme
Sonuç: Doğru Hasta için Doğru Tedavi
Bu araştırma, obezite tedavisinde kişiselleştirilmiş yaklaşımın önemini bir kez daha vurgulamaktadır:
- GLP-1 ilaçları etkili bir araçtır, ancak süresiz kullanım gerektirebilir
- Davranışsal değişiklikler tüm tedavilerin temelidir
- Bariatrik cerrahi şiddetli obezite için maliyet-etkin, kalıcı çözüm sunar
- Kombine yaklaşımlar en iyi sonuçları verebilir
Sizin İçin En Uygun Tedavi Hangisi?
Obezite tedavisi konusunda uzman ekibimiz, kişisel durumunuzu değerlendirerek size en uygun tedavi planını oluşturabilir.
Kaynak: Tucker ME. Weight Regain, Health Benefit Loss Rapid When GLP-1s Stopped. Medscape Medical News. 8 Ocak 2026. Orijinal çalışma: The BMJ, 7 Ocak 2026.