Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından Şubat 2026'da yayınlanan kapsamlı rapor, küresel sağlık gündemini sarsan veriler ortaya koydu. Ozempic, Wegovy, Mounjaro ve Zepbound gibi GLP-1 reseptör agonisti ilaçların yaygınlaşmasına rağmen, Amerika Birleşik Devletleri'nde ağır obezite oranları artmaya devam ediyor.
CDC Raporunun Temel Bulguları
Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi (NHANES) verilerine dayanan rapor, son altmış yıllık obezite trendlerini analiz etti. Ağustos 2021 ile Ağustos 2023 arasında toplanan en güncel veriler oldukça endişe verici bir tablo ortaya koyuyor:
Yetişkinlerde Obezite Verileri
- Aşırı kilolu yetişkinler: %30,7'den %31,7'ye yükseldi (20 yaş üstü)
- Ağır obez yetişkinler: %9,2'den %9,7'ye çıktı
- Obez yetişkinler: %42'den %40'a geriledi (tek olumlu veri)
Dünya Sağlık Örgütü ve CDC sınıflandırmasına göre:
- Aşırı kilolu: Vücut kitle indeksi (VKİ) 25 üzeri
- Obez: VKİ 30 üzeri
- Ağır obez: VKİ 40 üzeri
Çocukluk Çağı Obezitesinde Rekor Artış
Raporun belki de en endişe verici bulgusu çocuk ve ergen obezitesine ilişkin. 2-19 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerin %21'i obez olarak sınıflandırıldı ki bu, bu yaş grubu için kaydedilen en yüksek oran.
Yaş Gruplarına Göre Çocukluk Obezitesi
| Yaş Grubu | 2017-2018 | 2021-2023 | Değişim |
|---|---|---|---|
| 2-5 yaş | %13,4 | %14,9 | ↑ %1,5 |
| 6-11 yaş | %20,3 | %22,1 | ↑ %1,8 |
| 12-19 yaş | %21,2 | %22,9 | ↑ %1,7 |
Harvard Halk Sağlığı profesörü Dr. David Ludwig, bu bulguları "son derece endişe verici" olarak nitelendirdi. Ludwig, Boston Çocuk Hastanesi New Balance Vakfı Obezite Önleme Merkezi eş direktörü olarak çocukluk çağı obezitesinin geleceğe yönelik büyük bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.
Cinsiyet Farklılıkları: Kadınlarda Daha Yüksek Artış
Rapor, obezite trendlerinde önemli cinsiyet farklılıkları ortaya koydu:
Kadınlarda Obezite Verileri
- Ağır obezite: %12'den %13,2'ye yükseldi
- Aşırı kiloluluk: %26,9'dan %27,6'ya çıktı
- Obezite oranı: %42'de sabit kaldı
Erkeklerde Obezite Verileri
- Ağır obezite: %7,2'de sabit kaldı
- Aşırı kiloluluk: %33,7'den %35'e yükseldi
- Obezite: %43'ten %39'a geriledi (önemli düşüş)
Kadınların obeziteye daha yatkın olmasının arkasında hormonal değişimler yatmaktadır. Östrojen hormonu yağ dağılımını doğrudan etkiler ve menopoz döneminde östrojen düşüşü, karın bölgesinde yağlanmayı tetikler. Bazı araştırmalar ayrıca kadınların duygusal yeme davranışına daha yatkın olduğunu göstermektedir.
Ozempic ve GLP-1 İlaçları Neden Yeterli Değil?
Kaiser Family Foundation'ın Kasım 2025 verilerine göre, her sekiz Amerikalıdan biri kilo kaybı, diyabet veya polikistik over sendromu (PKOS) gibi durumlar için bir GLP-1 ilacı denemiş durumda. Bu oran, Şubat 2024'teki %6'lık seviyeden iki katına çıkmıştır.
Boston Çocuk Hastanesi baş inovasyon sorumlusu epidemiyolog Dr. John Brownstein, durumu şöyle değerlendirdi:
"Onlarca yıl sonra ilk kez obezitenin sabitlendiğini, hatta hafif bir düşüş olduğunu görüyoruz. GLP-1 ilaçlarının kesinlikle bir rolü olduğunu düşünüyorum. Ancak 2023'te bu ilaçlar bugünkü kadar yaygın değildi. Bu faktörlerin daha güncel dönemlerde çok daha önemli bir rol oynamasını bekliyoruz."
Ancak GLP-1 ilaçlarının etkinliğini sınırlayan kritik faktörler var:
- İlaç bırakma sonrası kilo geri alımı: Birçok GLP-1 kullanıcısı ilacı bıraktıktan sonra kaybettiği kiloyu geri alıyor
- Ömür boyu kullanım gerekliliği: Bu ilaçlar kalıcı bir çözüm değil, sürekli kullanım gerektiriyor
- Yüksek maliyet: Aylık maliyetler birçok hasta için erişilebilir değil
- Yan etkiler: Mide bulantısı, kusma, ishal gibi gastrointestinal yan etkiler yaygın
- Çocuklarda sınırlı kullanım: Liraglutid ve semaglutid sadece 12 yaş ve üstü çocuklar için FDA onaylı; 12 yaş altı için onaylanmış GLP-1 ilacı bulunmuyor
Obezite Cerrahisi: Kalıcı ve Kanıtlanmış Çözüm
CDC verilerinin bir kez daha net şekilde ortaya koyduğu gibi, ilaç tedavileri tek başına obezite salgınını durdurmakta yetersiz kalmaktadır. Obezite cerrahisi (bariatrik cerrahi), özellikle ağır obezite (VKİ 40+) hastalarında kalıcı kilo kaybı sağlayan, bilimsel olarak kanıtlanmış en etkili tedavi yöntemidir.
Obezite Cerrahisinin Avantajları
- Kalıcı kilo kaybı: Fazla kilonun %60-80'i kalıcı olarak verilir
- Tip 2 diyabet remisyonu: Hastaların %80'inde diyabet tamamen kontrol altına alınır
- Metabolik iyileşme: Tansiyon, kolesterol ve uyku apnesi gibi eşlik eden hastalıklarda belirgin düzelme
- Yaşam kalitesi artışı: Hareket kabiliyeti, özgüven ve genel yaşam kalitesinde önemli iyileşme
- Uzun vadeli güvenlik: 20+ yıllık takip verilerinde kanıtlanmış etkinlik ve güvenlik
Hangi Hastalar İçin Uygun?
Obezite cerrahisi şu durumlarda önerilmektedir:
- VKİ 40 ve üzeri olan hastalar
- VKİ 35-40 arası olup diyabet, hipertansiyon gibi eşlik eden hastalığı bulunan hastalar
- Diyet ve egzersiz programlarından yeterli sonuç alamamış hastalar
- GLP-1 ilaçlarını kullanıp ilacı bıraktıktan sonra kilo geri alan hastalar
Türkiye'de Obezite Cerrahisi
Türkiye, obezite cerrahisinde dünya çapında öncü ülkeler arasında yer almaktadır. Op. Dr. Murat Üstün ve ekibi tarafından gerçekleştirilen tüp mide ameliyatı, gastrik bypass ve transit bipartisyon gibi modern bariatrik cerrahi prosedürleri, binlerce hastanın sağlıklı bir yaşama kavuşmasını sağlamaktadır.
CDC'nin bu son raporu, obezite ile mücadelede ilaç tedavisinin tek başına yeterli olmadığını bir kez daha kanıtlamaktadır. Özellikle ağır obezite hastalarında, bariatrik cerrahi hâlâ en etkili ve kalıcı çözüm olmaya devam etmektedir.
Sonuç: İlaçlar Yetmez, Kapsamlı Tedavi Gerekir
ABD'nin son CDC verileri, obezite epidemisinin ilaç tedavileriyle tek başına çözülemeyeceğini açıkça göstermektedir. GLP-1 ilaçları bazı hastalarda etkili olsa da:
- İlaç bırakıldığında kilo geri alınıyor
- Çocuklarda kullanımı sınırlı
- Ağır obezitede yetersiz kalıyor
- Maliyeti yüksek ve sürekli kullanım gerektiriyor
Obezite cerrahisi, özellikle VKİ 35+ hastalarda, tek seferlik bir müdahale ile kalıcı kilo kaybı ve metabolik iyileşme sağlayan altın standart tedavidir. Sağlığınız için doğru adımı atmak istiyorsanız, uzman bir bariatrik cerrah ile görüşmeniz en doğru karar olacaktır.
Kaynak: Daily Mail, CDC Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi (NHANES), Kaiser Family Foundation, ABC News